موسیقی فیلم شوهر آهو خانم
کمال الملک گزارش یک قتل بوعلی سینا پرستار شب
روز باشکوه شاخه های بید جستجوگر ساوالان آپارتمان
شماره 13 ملک خاتون فرق زندان دیو آدم برفی
مسافر ری وعده دیدار امام علی
موسیقی با کلام
قطعه ای در شور ـ سیما بینا برای دخترم ـ مرضیه آخرین
جرعه این جام ـ مرضیه بهار می شود ـ فریدون فرهی اشتیاق
ـ سیما بینا سرود بها ر ـ فریدون فرهی درد گنگ ـ سیما
بینا برنامه گلهای تازه 171 فرخنده شب ـ مهرداد کاظمی
یاد یار مهربان ـ کاوه دیلمی
فرهاد
فخرالدینی
فرهاد فخرالدیتی در سال 1316 در تبریز چشم به جهان
گشود. پدرش محمد علی فخرالدینی متخلص به «محزون»
از شعرای آذربایجان بود. فرهاد چهارمین فرزند
خانواده است و سه خواهر و سه برادر دارد. برادر
بزرگ فرهاد تاری داشت که اوقات فراغت خود را با آن
می گذراند. هروقت او در منزل نبود ، فرهاد با تار
او ور می رفت و چون در این کار علاقه و استعدادی
داشت، پدر برایش ویولونی تهیه کرد و او را تشویق
به فراگیری این ساز کرد. اولین معلم او احمد
مهاجر، از شاگردان صبا بود. فرهاد در این دوره
تمام دوره های ویولون اتاد صبا را آموخت و سپس
برای تکمیل آموخته های خود، به نزد استاد رفت. صبا
در سال 1336 وفات یافت و فرهاد تنها پس از یک سال
آموزش از داشتن چنین مربی دلسوزی بی بهره ماند.
ولی در همین دوره یک ساله صبا، استعداد فرهاد را
در زمینه آهنگسازی کشف کرد و او را تشویق کرد که
این کار را جدی بگیرد. نت هایی را که او در این
دوره یادداشت کرده بود ، بعدها در بخشی از موسیقی
سریال ابن سینا، به کار گرفت. بعد از صبا حدود
دو سال نزد علی تجویدی به نوازندگی ویولون مشغول
بود و ردیف های ایشان را آموخت. در آن زمان آماده
بود که برای تحصیل طب یا مهندسی کشاورزی به خارج
برود. ولی دوستانش او را تشویق کردند که در کنکور
هنرستان موسیقی، در رشته موسیقی شناسی، شرکت کند.
گرچه بیشتر دانشجویان هنرستان موسیقی، از شاگردان
خود هنرستان بودند و فرهاد دوره متوسطه را در رشته
طبیعی در دارلفنون گذرانده بود، ولی به خوبی از
عهده کنکور برآمد. در ابتدا قصدش را برای ادامه
تحصیل در خارج را همچنان در سر داشت، اما پس از آن
که در ترم اول ، رتبه نخست را کسب کرد، از این هدف
منصرف شد و تمامی انرژی خود را صرف آموختن موسیقی
کرد. در این دوران از محضر استادانی چون فرامرز
پایور، مهدی برکشلی، امانوئل ملیک اصلانیان، نصرت
الله گلپایگانی و ... بهره برد.
فرهاد فخرالدینی در حالی که در سال دوم دوره عالی
هنرستان مشغول تحصیل بود، در دوره متوسطه همان
هنرستان به تدریس موسیقی پرداخت. اولین مسئولیت
هائی که به او واگذار شد، مدیریت کتابخانه و
صداخانه و تدریس موسیقی عمومی و موسیقی ایران و
مدیریت برنامه های هنری هنرستان بود. قبل از او
تدریس تئوری موسیقی عمومی بر عهده چند تن از
استادان بود و هر استاد جزوه جداگانه ای به
شاگردان می داد. در این هنگام لزوم برنامه واحدی
برای این کار احساس می شد و بهتر بود که یک نفر
کار تدریس کلیه کلاس ها را به عهده بگیرد که این
وظیفه به او محول شد و جزوه تئوری موسیقی را با
مشارکت دهلوی و مصطفی پورتراب به رشته تحریر
درآورد. پس از 5 سال همکاری با هنرستان
موسیقی، به عضویت شورای فنی هنرستان (بعدها هنرکده
موسیقی ملی) منسوب شد و این سمت را تا زمانی که با
هنرستان همکاری داشت عهده دار بود.
فرهاد در سال 1342 ازدواج کرد و دارای دو فرزند به
نام های فرشاد و فرزاد است . در سال 1344
همکاری خود را با رادیو ایران به عنوان نوازنده
ویولون آلتو در ارکستر گلها آغاز کرد. بعد از مدتی
به عضویت ارکستر باربد نیز درآمد. در سال 51 پس از
آن که کلیه ارکسترهای رادیو در هم ادغام گشت و
ارکستر رادیو تلویزیون تشکیل شد، به این ارکستر
پیوست و از اواسط سال 52 رهبری این ارکستر به او
محول شد و این سمت را تا سال 58 که به خواست خود
از آن کناره گرفت، برعهده داشت. ما حصل برنامه های
این ارکستر از برنامه گلچین هفته و گلهای تاره پخش
می گردید. در همین دوران کنسرت هایی نیز در تالار
رودکی اجرا کرد. او صرف نظر از کار عملی
موسیقی به مطالعه و تحقیقات علمی نیز پرداخته است.
در زمانی که در هنرستان فعالیت داشت، به پیشنهاد
دکتر برکشلی، تنبور خراسان را به روش ابونصر
فارابی که با روایت خود فارابی نوشته شده و به
وسیله دکتر برکشلی شرح داده شده بود، پرده بندی
کرد. کار تحقیقی دیگر او، پایان نامه
تحصیلی اش می باشد، که پژوهشی در ریتم های موسیقی
ایران است. او در این رساله 16 ریتم وسیقی ایران
را جمع آوری کرده است. فخرالدینی تحقیقاتی نیز
در ردیف های موسیقی ایران دارد. او همچنین پژوهشی
در موسیقی قدیم ایران وتطبیق آن با موسیقی معاصر
دارد. فرهاد فخرالدینی توانست آهنگی از عبدالقادر
را که با حروف ابجد نوشته شده بود، و چندین
موسیقیدان فرانسوی و بلژیکی و ... روی آن کار کرده
بودند، به شیوه نوین نت نویسی کند. این آهنگ با با
صدای «صدیق تعریف » اجرا و ضبط شد. فخرالدینی
برای ساخت موسیقی تیتراژ ابتدایی «سریال امام
علی»، از سرودهٔ مراغهای بهره بردهاست او
برای نوشتن موسیقی سریال بوعلی سینا، به کشف
تازهای رسید. او در سفری دور و دراز به خراسان
رفت و با ضبط چهارده کاست از انواع موسیقی مقامی
رایج در منطقه به تهران باز گشت. از جمله دو تار
پیرمردی هشتاد ساله را ضبط کرد، به قول خودش، با
صدایی خش گرفته، که انگار غبار کویر روی تارهای
صوتیاش نشسته بود. فخرالدینی آن گاه این آوای
غبارگرفته برانگیزاننده را با یک رباعی از بوعلی
سینا که گویی بازتاب کلامی همان آواست پیوند زد.
همین ترکیب، خط اصلی موسیقی فیلم بوعلی سینا را
ساخت.
او در سال 1377 ارکستر موسیقی ملی
ایران را بنیان گذاشت و اولین برنامهٔ این ارکستر
به اجرای چند اثر از علی تجویدی با آواز محمدرضا
شجریان اختصاص یافت. به گفته خود او، دو نسل از
موسیقیدانان در این ارکستر عضویت دارند، نوازندگان
پیش و پس از انقلاب. فرهاد فخرالدینی معتقد است که
برای سرزنده ساختن موسیقی ایران باید از همه
امکانات جهانی که سازگار با جوهر این موسیقی باشد،
استفاده کرد. باید از شیوههای مناسب هماهنگی و
ارکستراسیون بهره گرفت. با وجودی که در آثار
او از سازبندی غربی استفاده می شود اما اثر هویت
ایرانی خود را به خوبی نشان می دهد. فرهاد
فخرالدینی در سال 1388 از سمت خود در ارکستر ملی
کناره گیری کرد.
رهبر ارکستر ملی درباره دلایل این تصمیم خود گفت:
"در حال حاضر ترجیح می دهم سکوت کنم و بهتر است
دلایل این امر را از دکتر خبری رئیس مرکز موسیقی
وزارت ارشاد پیگیری کنید."
فرهاد فخرالدینی از هنرمندان بسیار پرکار است. او
کارهای ارزنده ای در زمینه موسیقی با کلام ارائه
داده است که از جمله می توان ازآلبوم هایی
نام برد که در سالهای دهه 50 انتشار داد . از شاخص
ترین آنها چهار گاهی است که وی با آواز محمد رضا
شجریان اجرا و به بازار موسیقی عرضه کرد که یکی از
قطعات آن به عنوان تیتراژ برنامه معروف قصه ظهر
جمعه رادیو بیش از سه دهه است که پخش میشود.
فخرالدینی در این آلبوم برای نخستین بار برای آواز
هم قطعه نوشت و از این جهت کاری نو را سامان داد.
در زمینه موسیقی فیلم نیز آثار فراوانی را
عرضه کرده است . موسیقی فیلم «گزارش یک قتل» و
«پرستار شب» در دو سال پیاپی (67 و 68 ) برنده
جایزه لوح زرین و دیپلم افتخار در جشنواره فجر
شدند.