جواد معروفی

جواد معروفی، فرزند موسی معروفی موسیقیدان معروف ایران در سال 1294 در تهران متولد شد. جواد معروفی پس از دریافت گواهینامه ابتدایی در سال 1305، یعنی سه سال پس از تاسیس مدرسه عالی موسیقی کلنل وارد مدرسه موسیقی وزیری شد و تحصیلات موسیقی را که مقدماتش را نزد پدر هنرمند خود آموخته بود، نزد علینقی وزیری تکمیل نمود. علینقی وزیری مدتی شخصا به تعلیم جواد معروفی همت گماشت و بعدا او را برای تکمیل نواختن پیانو به خانم خاراطیان سپرد. معروفی در سال 1311 دیپلم خود را از مدرسه وزیری دریافت کرد، ولی چون دریافت که علاوه بر جنبه های علمی، می بایست با مبانی علمی موسیقی بین المللی نیر آشنا شود، به فراگیری علمی موسیقی پرداخت و توانست دیپلم هنرستان عالی موسیقی را در زمینه علمی موسیقی به دست آورد

نخست تار می نواخت، ولی بعد از چند سال سازش را عوض کرد و به نواختن پیانو مشغول شد. در سال 1312 به خدمت وزارت فرهنگ درآمد و هنرآموز موسیقی شد. چندی هنرآموز سرود بود، سپس از هنرستان موسیقی دیپلم گرفت و به تعلیم سلفژ و دیکته موسیقی در همان هنرستان پرداخت
 

از آغاز تاسیس انجمن موسیقی سلویست ارکستر آن انجمن بود. پس از تاسیس هنرستان موسیقی ملی هنرآموز آن هنرستان شد. در نواختن پیانو برای موسیقی ایرانی، از استادانی که در این ساز کار کردند، روش مشیر همایون را بیشتر از محجوبی اقتباس کرده است، ولی خود دارای سبکی مخصوص و ممتاز شد که تکنیک در آن بیشتر به کار گرفته شده است
جواد معروفی از جمله موسیقیدانی است که آشنایی و علاقه فراوانی به موسیقی غربی داشت و معتقد بود که برای اجرای موسیقی ایرانی، با پیانو باید به تکنیک موسیقی غربی آشنا شد. او احترام فراوانی نیز به استاد خود وزیری داشت
 

جواد معروفی آهنگ های بسیاری ساخته که تعدادی از آن ها مخصوص پیانو است. در ساخته های او همه جا لطف موسیقی ملی نمایان است. در ارکسترهای ایرانی که همه ملودی خالص را می نواختند و هماهنگی در کار نبود، او با ذوق و سلیقه خاص خود، به شیوه ای پیانو می نواخت که از عهده دیگران بر نمی آمد. او اولین کسی است که قطعاتی در دامنه موسیقی ایرانی برای پیانو نوشته است. نخستین آفریده وی در سال 1315 بود که قطعاتی بر رباعیات خیام است. از میان قطعاتی که ساخته است راپسودی اصفهان و فانتزی ژیلا بسیار معروف هستند، ولی او خود به 2 سوئیتی که در دستگاه ماهور و دشتی آفریده، بسیار علاقه داشت. اولین کاری که برای ارکستر نوشت و آواز روی آن گذاشته شد، دیلمان نام دارد که بنان آن را اجرا کرد. دیلمان در مایه دشتی است و چهار مضراب آن را صبا ساخته است.  موزیک متن فیلم طلوع  نیز از آفریده های معروفی است.

معروفی از آغاز تاسیس رادیو با این موسسه همکاری داشت و سال ها تکنواز پیانو، رهبر ارکستر شماره 1 و رهبر ارکستر بزرگ گلها بود و در تنظیم آهنگ های شیدا، عارف، رکن الدین مختار و درویش خان و قطعات بسیار دیگری از آهنگسازان معروف ایرانی شرکت جست و از قواعد هماهنگی علمی مکتب وزیری یعنی هارمونی بر اساس 24 بخشی پیروی می کرد. در نواختن پیانو از شیوه دست چپ که نقشی جدا از دست راست دارد، نیز استفاده می کرد. معروفی سال ها نیز در شورای عالی موسیقی رادیو انجام وظیفه می کرد.

جواد معـروفی در بامداد روز سه شنبه شانزدهـم آذر ماه 1372 در يکی از بيمارستان های تهران در گـذشت

منابع

بهروزی، شاپور.  چهره های موسیقی ایران. تهران: کتاب سرا، 1372