احمد شاملو در 21 آذر 1304 در خانه شماره 134 خیابان صفی علیشاه در تهران متولد شد. پدرش حیدر نام داشت و افسر ارتش بود. او در مورد پدرش نوشته است : « بیچاره پدرم، آنقدر در درجه سرگردی مانده بود که "سرگرد" معادل اسمش شده بود». مادرش کوکب عراقی شاملو، از قفقازی هائی بود که انقلاب بلشویکی 1917 روسیه، خانواده اش را به ایران کوچانده بود. دوره کودکی را به خاطر شغل پدر و ماموریت های او در شهرهای مختلف ایران، از جمله رشت، سمیرم، اصفهان و آباده گذراند. به علت این که شناسنامه او صادره رشت است، محل تولد او در شناسنامه، رشت ثبت شده است.  دوران دبستان را در شهرهای خاش، زاهدان و مشهد و دبیرستان را در بیرجند و مشهد و سرانجام سال سوم را در دبیرستان ایرانشهر در تهران گذراند. در همین زمان، پدرش برای سروسامان دادن به ژاندارمری ترکمن صحرا به مازندران اعزام شد و احمد ناگزیر شد سال سوم را در آن جا به اتمام رساند. این زمان مقارن جنگ جهانی دوم بود و بسیاری از جوانان ایرانی، از جمله شاملو، برای مبارزه با استعمار انگلیس، به اشتباه به دشمن آن یعنی فاشیسم دل بستند . او برای اولین بار به علت تمایلات فاشیستی به زندان متفقین افتاد.  شاملو خود زندانی شدنش را نتیجه  احساسات وطن پرستی افراطی می دانست . پس از آزادی از زندان با خانواده خود به ارومیه رفت و در کلاس چهارم دبیرستان ثبت نام کرد.با قدرت گرفتن پیشه وری به همراه پدرش دستگیر شد و به مدت دو ساعت جلوی جوخه آتش قرار گرفت ، ولی آزداد شد و به تهران آمد و از این تاریخ ترک تحصیل کرد. 
بعدها با بالا گرفتن جنبش چپ و تنها نماینده اش در آن دوران ، حزب توده ایران، شاملو به همراه گروه کثیری از روشنفکران ، نویسندگان و شاعران، به این جریان روی آورد، ولی این دوران نیز دیری نپائید و او خود را از کلیه احزاب سیاسی دور نگاه داشت.