جزیره 1334
گلایه
... و تتمه
به
فردا
مشت در جیب
پیر ما گفت
برای هر
ستاره
|
|
محمد
زهری
|
|
محمد زهری شاعر
نوپرداز، پژوهشگر، كتابدار، كتابشناس، و عضو هیأت
علمی دانشگاه، در مرداد 1305 در روستای عباسآباد
از توابع تنكابن در خانوادهای مازندرانی به دنیا
آمد. پدرش از مشروطهطلبان بود و چون در فتح تهران
مشاركت داشت و شجاعت نشان داده بود، لقب
ضیغمالممالك گرفت.
چهارساله بود كه زادگاهش
را ترك كرد و همراه پدرش به تهران، ملایر، و شیراز
رفت. تحصیلات مقدماتی و متوسطه را نیز در شهرهای
ملایر و شیراز به اتمام رساند، و از شهریور 1320
تا آخر عمر ساكن تهران بود .
رشته زبان و
ادبیات فارسی دانشگاه تهران را در محضر استادان
برجستهای چون ابراهیم پورداود، بدیعالزمان
فروزانفر، لطفعلی صورتگر، جلالالدین همایی،
ذبیحالله صفا، و محمد معین گذراند و در سال 1332
فارغالتحصیل شد و دروه دكتری همین رشته را نیز در
سال 1344 به پایان رساند.
از سال 1335 تا زمان
بازنشستگی (1365) به فعالیتهایی مانند تدریس
ادبیات فارسی، مشاورت فرهنگی وزارت فرهنگ (در دوره
مسئولیت محمد درخشش)، همكاری با مجله ایران آباد
در سازمان برنامه، كتابداری در كتابخانه ملی و سپس
معاونت همین كتابخانه، و پژوهشگری در فرهنگستان
ادب و هنر اشتغال داشت (5: 381-382). همزمان با
انجام خدمات رسمی، در مدرسه عالی ایران زمین،
دانشكده دماوند، و مؤسسه علوم اجتماعی در دورههای
كارشناسی و كارشی ارشد تدریس میكرد
|
نویسندگی را با
فكاهینویسی برای روزنامه توفیق در سال 1324 آغاز
كرد و بعدها به داستان و مقاله روی آورد و سرانجام
به شعر پرداخت. مدتی صفحه شعر مجله فردوسی
را كه نصرت رحمانی، شاعر برجسته دهههای 1330 و
1340، اداره میكرد برعهده گرفت، و مدت كوتاهی نیز
مسئول صفحه شعر مجله سپید و سیاه بود. در خلال
سالهای 1335-1353 شاعری مطرح و پركار بود و شعرهایش با اظهار نظر و نقدهایی از طرف
شاعران و نویسندگان آن دوره، مانند مهدی اخوان
ثالث، نادر نادرپور، علیاصغر حاج سید جوادی، شمس
آل احمد، منوچهر آتشی، هوشنگ وزیری، محمود تهرانی
(م. آزاد)، اسماعیل شاهرودی، عبدالعلی دستغیب،
محمود كیانوش، فریدون مشیری، و دیگران روبهرو گشت
.
زهری از جمله شاعران نوپردازی است كه بین
دهههای 1330 تا 1350 یكی از درخشانترین ادوار
شعر پارسی را به وجود آوردند ، زبان شعر او لطیف و
سبكش نیمایی بود. یكی از مشهورترین اشعار زهری شعر
"به فردا"ی اوست. در این شعر كه آن را حدود
سالهای 1331 به بعد سروده است از جوانان میخواهد
تا یاد و نام انسانهای پیشتاز و جان بركف را
گرامی دارند. نخستین كتاب شعرش با عنوان "جزیره"
در سال 1334 منتشر شد، و بعد از آن در سالهای
1335 تا 1356، یعنی قریب 22 سال، شش مجموعه شعر از
او به چاپ رسید.
|
 |
مجموعه ای از شعرای محمد
زهری توسط عبدالله طاهر برزنكی به زبان عربی ترجمه
و در لبنان منتشر شده است.
زهری در قلمرو كتابداری و كتابشناسی نیز یكی از
شخصیتهای آگاه و نامدار ایران است. وی در شهریور
1341 در زمان ریاست ایرج افشار به كتابخانه ملی
آمد و تا دی ماه 1354 در سمت كتابدار و معاون
كتابخانه ملی ایران، به كار مشغول بود (1). به
ابتكار وی، نخستین كتابشناسی ملی ایران در سال
1342 تدوین شد. برگزاری نمایشگاهها، مراجعه به
ناشران و كتابفروشان برای جمعآوری كتابهای
منتشرشده و تنظیم آنها در كتابشناسی، نشر
مجموعههای كتابشناسی كتابخانه ملی، و به ثمر
رساندن هشت جلد كتابشناسی ملی از 1342 تا 1351،
بخشی از فعالیتهای وی در كتابخانه ملی ایران
محسوب میشود
زهری از سال 1362 اثر دیگری
پدید نیاورد و شعری نسرود. در همان سال به مهاجرت
ناخواسته به كشور فرانسه تن داد و پس از چند سال
به ایران بازگشت. وی در 15 اسفند 1373 بر اثر سكته
قلبی درگذشت و در "بهشت سكینه"، چند كیلومتری كرج،
به خاك سپرده شد |
|
|
